XXI Święto Fajki
Serdecznie zapraszamy do uczestnictwa w XXI Święcie Fajki które odbędzie się 28 czerwca 2026 roku na Rynku Starego Miasta w Przemyślu.
Święto Fajki jest wydarzeniem o szczególnym znaczeniu dla miasta i regionu, stanowiącym wyjątkową okazję do promocji bogatych tradycji przemyskiego fajkarstwa, lokalnego dziedzictwa kulturowego oraz dorobku rzemieślniczego. Tegoroczna edycja poświęcona będzie symbolice i historii fajki angielskiej, ukazując jej miejsce w kulturze oraz tradycji fajczarskiej.
W programie wydarzenia przewidziano między innymi uroczystą paradę fajkarzy i fajczarzy, prezentacje rzemiosła artystycznego, koncerty oraz liczne przedsięwzięcia kulturalne skierowane do mieszkańców i gości z kraju oraz zagranicy.
12.00 Kiermasz fajkowy (Rynek)
12.00 Otwarcie wystawy „Fajki po angielsku” (Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej – Pl. płk. Berka Joselewicza 1)
12.30 Pokaz brytyjskiej motoryzacji – Royal Enfield & Land Rover (Plac Niepodległości)
16.00 Wielka parada fajkarzy
16.15 Inauguracja „Święta Fajki” przy pomniku fajki ławeczki (Plac Niepodległości – przed Muzeum Dzwonów i Fajek)
16.40 Koncert zespołu Częstochowa Pipes & Drums (Rynek Starego Miasta)
17.00 Happening „Angielska Herbata u Sherlocka”
17.15 Koronacja Króla Fajki
17.30 Blok koncertowy, wystąpią: The Cloverhearts, Dr Misio, Big Cyc.
O wystawie „Fajki po angielsku”
Anglia – kraj żeglarzy, ma wielkie zasługi w rozprzestrzenieniu obyczaju palenia fajki. Tu właśnie powstały pierwsze wytwórnie fajek, jeszcze glinianych i stąd ich produkcja przeniosła się na kontynent. Nic dziwnego, że i później Anglicy przyczyniali się do rozwoju fajkarstwa i fajczarstwa. Zapewne duży wpływ miała tu popularność tego obyczaju we wszystkich sferach społeczeństwa. Choć w XIX wieku fajka zyskała poważną konkurencję w postaci cygar i papierosów, to jednak wiele znanych osób – polityków, pisarzy, artystów pozostało jej wiernych. Do dziś w Wielkiej Brytanii funkcjonuje wiele uznanych wytwórni fajek z różnych surowców, a także producentów tytoniów fajkowych. Brytyjczykom zawdzięczamy też, jeśli nie powstanie, to nazwanie wielu typów fajek tzw. złożonych, wykonywanych głównie z wrzośca i drewna, ale też z innych materiałów np. sepiolitu. Typy te, nazwane klasycznymi powstają w wielu wytwórniach na całym świecie. Także przemyscy twórcy są autorami wielu rodzajów fajek utrzymanych w tym wzornictwie, lub do niego nawiązujących. Oczywiście, dzisiaj też powstają nowe wzory, zwykle opatrzone angielskimi nazwami i przynajmniej część z nich okazuje się równie praktyczna czy „dobrze leżąca” w dłoni, jak ich poprzednicy. Wiele z nich zyskuje coraz większą popularność i wchodzi do kanonu, a z upływem czasu staje się klasykami.
Na określenie typu wpływa przede wszystkim kształt główki, a następnie sposób ustawienia i kształt szyjki. Znaczenie ma też kształt i długość ustnika. Stąd pojawia się wiele „podtypów” i wariantów łączonych, które często otrzymują też własną nazwę np. fajki typu „army”, których określenie wywodzi się od kształtu i sposobu mocowania ustnika – na wcisk oraz kształtu szyjki ułatwiających palenie nawet podczas marszu. Szczególnym przypadkiem są fajki określane jako churchwarden – mogą mieć główki różnych typów, a o klasyfikacji decyduje użycie szczególnie długiego ustnika.
Na naszej wystawie prezentujemy fajki ze zbiorów MNZP będące przykładami takich właśnie wzorów i ich „mutacji”. Temat wystawy nawiązuje do hasła tegorocznego Święta Fajki – fajka angielska. W naszych zbiorach nie ma, niestety, zbyt wielu przykładów fajek wyprodukowanych w Anglii, a większość z nich jest prezentowana na wystawie stałej w Muzeum Dzwonów i Fajek. Tym niemniej kilka z nich także znalazło się na ekspozycji. Przeważają jednak wyroby wytwórni przemyskich, co jest zrozumiałe w „stolicy” polskiej fajki.
