Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej - logo

Wielka historia zaklęta w niewielkim przedmiocie. O konserwacji XVIII-wiecznego kluczyka ze zbiorów przemyskiego muzeum.

Dodane w kategorii: Ciekawostki muzealne, konserwacja, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Sztuka
Dnia 17 listopada, 2020

Kluczyk od zegarka
Europa, XVIII w.
Stal, stop miedzi
Odlew, tłoczenie, złocenie
Wys. 4,1 cm, szer. 1,9 cm.
Nr. Inw. MPS-1558

Osiemnastowieczny, ozdobny kluczyk ze scenami myśliwskimi, to jeden z pierwszych darów dla przemyskiego muzeum. Został ofiarowany przez jego założycieli – braci Kazimierza i Tadeusza Osińskich. Choć niewielki, zawiera w sobie wielką legendę. Został opisany w pierwszym Roczniku Towarzystwa Przyjaciół Nauk za rok 1909-1911 jako własność słynnego generała Jana Henryka Dąbrowskiego (1755-1818). „Kluczyk od zegarka jenerała H. Dąbrowskiego od rodziny Dąbrowskich” – relikwia po bohaterze, niewielka familijna pamiątka, przechowana dla potomnych w czasach zaborów jako depozyt pamięci narodowej. Z tą myślą przekazany przez braci do zbiorów publicznych.

Przedmiot stanowi odlew w metalu, tłoczony, wykonany ze stali w części pióra, a w pozostałej części przypuszczalnie ze złoconego stopu miedzi.

Kluczyk pierwszej specjalistycznej konserwacji został poddany w 2020 roku w Dziale Konserwacji MNZP. Przed rozpoczęciem prac stan obiektu był bardzo zły. Złocenie w dużym stopniu uległo przetarciu w wyniku częstego użytkowania. Na całej powierzchni występowało silne zabrudzenie i zmatowienie metalu, co spowodowało, że dekoracja była słabo czytelna. Ponadto metal pociemniał i pokrył się produktami korozji, utracił swoją oryginalną barwę i świetlistość. Kluczyk posiada przywieszoną papierową etykietę z pocz. XX wieku (dot. włączenia do zbiorów muzeum TPN), której powierzchnia uległa silnemu zabrudzeniu. Po analizie i rozpoznaniu stanu zachowania przystąpiono do oczyszczania metalu. W wyniku tych działań odsłonięto relikty złocenia i patynowania. Po wypolerowaniu powierzchni metal zabezpieczono antykorozyjnie. Papier etykiety oczyszczono.

W wyniku działań konserwatorskich kluczykowi od zegarka „Dąbrowskiego” ofiarowano dłuższe życie, dzięki powstrzymaniu procesów niszczących. W miarę zachowanego oryginału przywrócono wspaniały blask „scen myśliwskich”, które w finezyjnych objęciach rokokowych rocailli zwiedzający mogą obejrzeć na jubileuszowej wystawie „Dziedzictwo Kunstkamery, jak Kazimierz Osiński tworzył muzeum”.

mgr Błażej Szyszkowski

Prace konserwatorskie wykonali:

mgr Błażej Szyszkowski (konserwacja metalu)
mgr Alicja Jurkiewicz (konserwacja papieru)

Bibliografia:

  • Dziedzictwo Kunstkamery. Jak Kazmierz Osiński tworzył muzeum, pod red. T. Pomykacz, A. Sarkady M. Trojanowska, Przemyśl 2020, poz. 145, s. 243, nota: D. Zahel.

Kodowanie i design: Michał Krzemiński na bazie projektu stworzonego przez S'Sense

Skip to content