Kiedy śmieje się dziecko, śmieje się cały świat
1 czerwca obchodziliśmy Dzień Dziecka; jest to niezaprzeczalnie radosny czas. Organizuje się wówczas liczne festyny, imprezy, atrakcje szkole i pozaszkolne oraz obdarowuje niejednokrotnie prezentami. Jest przy tym wiele radości … Lekarz, pedagog – Janusz Korczak zauważył „kiedy śmieje się dziecko, śmieje się cały świat”.
Ruch, zabawa i śmiech powinny, więc towarzyszyć dzieciom nie tylko w ten jeden dzień, lecz przez cały rok. Poprzez zabawę dziecko kształci się i rozwija. Filozof grecki – Platon – dopatrywał się w zabawie przygotowania do pełnienia odpowiednich ról społecznych. Dzisiaj również myślimy podobnie. Widząc przykładowo chłopczyka, który bawi się samochodzikiem i rozkłada go na czynniki pierwsze zastanawiamy się, czy będzie kiedyś mechanikiem samochodowym, widząc dziecko bawiące się w lekarza myślimy, że może zostanie nim w przyszłości, a dziewczynka układająca lalki i misie w rzędzie oraz stawiająca przed sobą tablicę może stać się kiedyś nauczycielką. Arystoteles natomiast uważał, że dzieci powinny mieć bardzo dużo ruchu poprzez zabawę, by nie stały się ociężałe, bo „w zdrowym ciele zdrowy duch”, dodatkowo ruch dotlenia mózg. Takiego zdania był również lekarz – Henryk Jordan urodzony w Przemyślu. To on był założycielem pierwszego ogrodu zabaw dla dzieci tzw. ogrodu jordanowskiego w Krakowie. Były w nim miejsca do zabaw zespołowych i sprawnościowych, ale również części tematyczne. Obok boisk i basenów znajdowały się sale zabaw i zajęć świetlicowych. Dzięki jego działaniom wprowadzono w szkołach obowiązkowe lekcje gimnastyki. Obecnie jest on patronem Szkoły Podstawowej Nr 11 w Przemyślu przy ul. Władycze 5, a wcześniej, już nieistniejącej, Szkoły Podstawowej Nr 13 przy ul. Łukasińskiego 7.
W Polsce, w epoce Oświecenia, bardzo często uczono dzieci dobrych manier i szacunku do drugiego człowieka również poprzez zabawę w myśl hasła: „uczyć bawiąc”.
Dzieci powinny, więc przede wszystkim biegać, skakać, robić fikołki, toczyć obręcz, grać w klasy, piłkę, czy tenisa. Spędzać jak najwięcej czasu na świeżym powietrzu wśród rówieśników.
W tym miejscu warto więc pokazać kilka fotografii ze zbiorów Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, które uchwyciły tą dziecięcą radość. Jest ich wiele; dzieci są w różnym wieku. Po przeprowadzonej kwerendzie autorka zdecydowała się na zaprezentowanie zdjęć w przedziale czasowym: koniec XIX w. do l. 80. XX w. Autorami ich byli m.in. Bernard Henner, Adam Wysocki, czy Robert Pawłowski. Pokazano także kilka fotografii spoza Przemyśla.
Tekst: Anna Durkacz-Foremska
Bibliografia
Durkacz-Foremska A., Zaczarowany świat dzieciństwa, „Skarby Podkarpackie” 2011, nr 4, s.45-47.
