wydarzenie poza muzeum

XXI Ogólnopolski Festiwal Piosenki Żeglarskiej "Eko Cypel"

XXI Ogólnopolski Festiwal Piosenki Żeglarskiej "Eko Cypel"Marketour oraz partnerzy: Samorząd Województwa Podkarpackiego,  Bieszczadzkie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe oraz Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej zapraszają na XXI Ogólnopolski Festiwal Piosenki Żeglarskiej "Eko Cypel". 

Wydarzenie obędzie się dnia: 8 sierpnia 2020 roku. Miejsce spotkania Cypel Polańczyk. 

Wstęp wolny, ilość miejsc ograniczona zgodnie z wytycznymi COVID-19.

Partnerem Festiwalu jest Województwo Podkarpackie.

Henryk Jaskuła - Historia przemyskiego żeglarza

W tym roku mija 40 lat odkąd żeglarz Henryk Jaskuła zawinął do portu w Gdyni po 344 dniach samotnego rejsu dookoła Świata. Dokonał tego jako pierwszy Polak, a trzeci człowiek na świecie. Również jako pierwszy przemyślanin!

Jaskuła nie był przemyślaninem z urodzenia. Życie swoje rozpoczął 22 października 1923 roku w podkrakowskim Radziszowie, lecz ze wzglądu na trudną sytuację ekonomiczną w 1933 roku wraz z rodziną wyemigrował do Argentyny, gdzie już od kilku lat pracował jego ojciec. Po II wojnie światowej, gdy Henryk był w trakcie studiów na Uniwersytecie Narodowym w La Plata zdecydował się na powrót do Polski. Ówczesna Akademia Górnicza umożliwiła mu kontynuację studiów w Krakowie, oferując skromne stypendium i miejsce w domu akademickim. To właśnie w trakcie studiów w kraju, w 1948 roku ożenił się z pochodzącą z Przemyśla Zofią Kiełtyką i od 1960 roku z żoną i córkami zamieszkali na stałe w naszym mieście.

Podobno do zainteresowania żeglarstwem popchnęła Jaskułę tęsknota za rodziną pozostawioną za Oceanem Atlantyckim. W latach 60. odbywał niezbędne szkolenia i pierwsze bałtyckie rejsy, a w 1971 roku zdobył stopień jachtowego kapitana żeglugi wielkiej. Dzięki kontaktom z klubem KKS „Brda” w 1973 roku wyruszył w rejs jachtem „Euros” z Chile wokół przylądka Horn do Buenos Aires, gdzie doszło do długo oczekiwanego spotkania z matką i rodzeństwem. Dwa lata później odbył pierwszy samotny rejs po Morzu Bałtyckim.

Po zdobyciu niezbędnego doświadczenia Henryk Jaskuła zaczął planować rejs dookoła świata, lecz nie było to proste. Musiał zdobyć poparcie Polskiego Związku Żeglarskiego, znaleźć sponsorów na budowę jachtu i zakład, który zdecyduje się go wybudować. Zadanie to zlecono w 1975 roku stoczni im. Conrada w Gdańsku, a m. in. dzięki założeniu Przemyskiego Okręgowego Związku Żeglarskiego udało się rejsem zainteresować przemyski Urząd Wojewódzki, który stał się jednym z największych sponsorów przedsięwzięcia.

Chrzest gotowego jachtu „Dar Przemyśla” odbył się 23 września 1978 roku. Niecały rok później, bo 12 czerwca z Gdyni żeglarz wypłynął w samotny rejs. Jacht nie posiadał sprzętu radiowego, którym skutecznie umożliwiałby wezwanie pomocy, ani tratwy ratunkowej, był więc bardzo ryzykowny. Trasa prowadziła z Gdyni, przez Atlantyk, wokół afrykańskiego Przylądka Dobrej Nadziei, poprzez Ocean Indyjski, na południe od Australii i Nowej Zelandii, Oceanem Spokojnym wokół południowoamerykańskiego przylądka Horn z powrotem poprzez Ocean Atlantycki do Gdyni, gdzie spotkał się po 344 dniach ze stałym lądem.

20 maja 1980 roku w porcie czekały na niego tysiące ludzi. Przywitał ich spontanicznymi słowami: „Polsko kochana, Twój syn powrócił”. Na jego cześć przemyska kapela „Ta Joj” odśpiewała piosenkę „Jaskuła to Pierwsza Formuła”.

Marzeniem żeglarza było ponowny rejs dookoła świata, tym razem z zachodu na wschód. Rozpoczął ten rejs na „Darze Przemyśla” 19 sierpnia 1984 roku, lecz z powodu przecieku musiał zawrócić kilkanaście dni od jego rozpoczęcia. Pod koniec lat osiemdziesiątych zrezygnował z żeglarstwa, w czym swój mocny udział miał konflikt z Przemyskim Okręgowym Związkiem Żeglarskim, z którego Jaskuła zdecydował się odejść, a także wieść o rozbiciu się „Daru Przemyśla” na kubańskiej płyciźnie, co było dla niego ogromną tragedią.

Za swój wyczyn Jaskuła doczekał się licznych odznaczeń, czy nagród – międzynarodowych, polskich, a także lokalnych – przemyskich. 24 kwietnia 2008 roku Panu Kapitanowi Henrykowi Jaskule nadano tytuł Honorowego Obywatela Miasta Przemyśla, 11 lutego tego samego roku tygodnik Życie Podkarpackie ogłosił go „Sportowcem Stulecia”. W 35 rocznicę powrotu do Gdyni wmurowano w bruk Przemyskiego Rynku tablicę upamiętniającą dokonania żeglarza. Dnia 17 lutego 2020 roku Rada Miejska Przemyśla ustanowiła rok 2020 Rokiem Henryka Jaskuły.

Kapitan odszedł w czwartek, 14 maja 2020 roku.

Sylwia Ryznar

Podkarpackie przestrzeń otwarta

 

Walki o Twierdzę Przemyśl IV Obwód Obronny

SympozjumZapraszamy na sympozjum pod tytułem "Walki o Twierdzę Przemyśl. IV Obwód Obronny". Wydarzenie odbędzie się 2 sierpnia 2020 r. o godzinie 17.00 na Forcie XI Duńkowiczki.

W programie:

  • IV Obwód Obronny w walkach o Twierdzę Przemyśl - wykład dr Tomasz Pomykacz
  • Cmentarze wojenne w rejonie IV Obwodu Obronnego - wykład mgr Mirosław Majkowski
  • Pokaz umundurowania i wyposażenia żołnierzy walczących stron z lat 1914-1915.

Centrum światów jest tutaj

-

Interdyscyplinarny projekt w przestrzeni miejskiej
Kuratorki: Jadwiga Sawicka i Lila Kalinowska
Koordynacja TPN: Tomasz Pudłocki
Oprawa graficzna: Dariusz Turkiewicz

Partnerzy: Goethe Institut w Krakowie, Instytut Sztuk Pięknych UR, PWSW w Przemyślu, Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Przemyślu, Towarzystwo Ulepszania Miasta w Przemyślu, Związek Ukraińców w Polsce, księgarnia i kawiarnia Libera, księgarnia i kawiarnia Libera, Galeria Sztuki Współczesnej w Przemyślu, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej

Artyści:

Prelegenci:

Dr Jolanta Czartoryska (TPN), dr hab. Andrzej Juszczyk (UJ/TUM), Grażyna Niezgoda, dr Olga Solarz (PWSW w Przemyślu), dr hab. Tomasz Pudłocki (UJ/TPN) dr Katarzyna Trzeciak (UJ).

Koordynacja: Tomasz Pudłocki

Wydarzenia:

13.XII piątek

18:30 otwarcie wystawy- kawiarnia Libera (oprowadzanie kuratorskie)

19:30 performance Ewy Zarzyckiej “Zawsze Drohobycz”- Dom Ukraiński

14.XII sobota

Prelekcje w TPN: godz. 11.00

dr hab. Tomasz Pudłocki (Instytut Historii UJ), Razem, osobno, czy obok siebie? Środowisko inteligencji Przemyśla około roku 1900
dr Katarzyna Trzeciak (Wydział Polonistyki UJ) Siła "literatury mniejszej": strategie pisarskie wobec hierarchii kulturowych i geograficznych
dr hab. Andrzej Juszczyk (Wydział Polonistyki UJ), Język, który dzieli/łączy. Różnojęzyczność a wielokulturowość Przemyśla.

Prelekcje w Liberze: godz.16.30

dr Jolanta Czartoryska (TPN), Helena Deutsch- nieoczywista feministka na przełomie epok.
dr Olga Solarz (PWSW), "Ta, która oświetla drogę". O dwóch prekursorkach wytartych z pamięci Przemyśla: Ołenie Kulczyckiej i Helen Deutsch.
Grażyna Niezgoda, Panna artystycznie uzdolniona… Edukacja artystyczna kobiet na przełomie XIX i XX wieku.

KONTEKST

Punktem wyjścia jest Przemyśl miasto leżące obecnie przy granicy polsko-ukraińskiej, a na przełomie XIX/XX w. funkcjonujące pomiędzy dwoma silnymi ośrodkami kulturalnymi, Krakowem i Lwowem, w którym językiem inteligencji był język niemiecki; gdzie wychodziły liczne gazety i kwitło życie kulturalne. Przemyśl, kiedyś ważne centrum życia kulturalnego i politycznego, coraz bardziej pogrąża się w stagnacji i wyludnia. Ludzie wyjeżdżają w poszukiwaniu pracy, ponieważ powiat przemyski należy teraz do najbiedniejszych w Polsce. Zabytkowe budynki niszczeją, a próby rewitalizacji i uatrakcyjniania miasta okazują się bezskuteczne i nie zapobiegają jego marginalizacji i zaprzepaszczeniu wielopokoleniowej spuścizny. Przygraniczne położenie Przemyśla budzi wśród sporej części mieszkańców wiele niepokoju; mieszkańcy narodowości ukraińskiej narażeni są na rosnącą wrogość.

W naszym projekcie odwołujemy się do historycznej wielokulturowości miasta (30% mieszkańców stanowili Żydzi, ok. 16% Ukraińcy) oraz analizujemy burzliwy okres kształtowania się tożsamości narodowych trzech różnych grup (ruch syjonistyczny, walki o niepodległość Polaków i Ukraińców), chcąc przypomnieć o zaletach wielokulturowości i odświeżyć dumę z wielokulturowego dziedzictwa z uwzględnieniem wkładu wszystkich narodowości. Ważnym motywem jest też refleksja nad kształtowaniem się osobowości młodych kobiet mających ambicje naukowe i artystyczne w tamtych okresie i czasach nam współczesnych. Chcemy upomnieć się o uznanie kulturotwórczej roli w historii kobiet pochodzących z Przemyśla lub związanych z tym miastem, m.in.: Helen Deutsch, Ołeny Kulczyckiej i Marii Orwid.

Do planowanych działań pragniemy aktywnie włączyć mieszkańców Przemyśla. Chcemy, aby o naszym mieście i naszej aktywności dowiedzieli się inni, w Polsce, na Ukrainie, w Niemczech.

Dzień Kardynała Sapiehy w Krakowie

Adam Stefan SapiehaMuzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej w Przemyślu w 2017 roku było inicjatorem uroczystych obchodów 150-lecia urodzin Księcia Kardynała Adama Stefana Sapiehy. Podczas nich miały miejsce:

  1. wystawa w przemyskim Muzeum,
  2. sesja naukowa na Zamku w Krasiczynie,
  3. promocja wydawnictwa pokonferencyjnego w Auli Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie.

Mottem przewodnim wydarzeń poświęconych kard. A.S. Sapieże w 2017 roku były słowa „przywrócić pamięci”. Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej pragnie podtrzymać ideę przypominania polskiemu społeczeństwu o postaci jednego z największych polskich duchownych, Metropolity krakowskiego, który swą troską obejmował cały Kościół i wszystkich Polaków.

Dlatego w dniu 4 marca 2019 roku w Krakowie zorganizujemy wspólnie z Krakowską Kurią Metropolitalną i Katedrą Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Historii Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie oraz Zespołem Zamkowo-Parkowym w Krasiczynie spotkanie pod tytułem: Odpowiedzialny pontyfikat Adama Stefana Sapiehy na tronie biskupim w Krakowie, 107. rocznica ingresu – 80. rocznica próby rezygnacji ze stanowiska. Posługa A.S. Sapiehy w różnych okresach dziejowych, 1912 – 1939 – 1951.

Program:

  1. godz. 9:00 Msza Św. w kaplicy Pałacu arcybiskupów krakowskich, pod przewodnictwem JE abp Marka Jędraszewskiego Metropolity Krakowskiego, ul. Franciszkańska 3
  2. Złożenie kwiatów pod pomnikiem kard. A. S. Sapiehy przy bazylice oo. Franciszkanów
  3. godz. 10:15-11:00 poczęstunek w budynku Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, ul. Bernardyńska 3
  4. godz. 11:00-12:30 wykład okolicznościowy ks. prof. Józefa Mareckiego, kierownika Katedry Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Historii UPJPII w Auli Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, ul. Bernardyńska 3

Więcej o postaci kardynała Adama Stefana Sapiehy można przeczytać na stronie wydarzenia pod adresem www.mnzp.pl/sapieha.pl.

Za walkę o niepodległość Ziemi Przemyskiej - odznaczeni "Gwiazdą Przemyśla"

-

Za walkę o niepodległość Ziemi Przemyskiej - odznaczeni "Gwiazdą Przemyśla"Towarzystwo Przyjaciół Przemyśla i Regionu oraz Muzeum Ziemi Przemyskiej w Przemyślu serdecznie zapraszają na otwarcie wystawy plenerowej pod tytułem Za walkę o niepodległość Ziemi Przemyskiej - odznaczeni "Gwiazdą Przemyśla". Wernisaż odbędzie się 12 sierpnia 2018 roku o godzinie 17.00 na Rynku.

W programie:

  • wręczenie nagród wyróżnionym uczestnikom konkursu historycznego;
  • koncert piosenek niepodległościowych w wykonaniu 21 Przemyskiej Drużyny Harcerskiej.

Święto Fajki 2018

17 czerwca 2018 roku po raz kolejny odbyło się doroczne Przemyskie Święto Fajki.

W programie wydarzenia były:

11.30 - wernisaż wystawy fotografii "Paderborn i okolice" - budynek główny MNZP (czynna od 17.06. do 15.07.2018 r.) Prezentacja wydawnictw z fajką w roli głównej ze zbiorów Zbyszka Bednarczyka.

12.00 - 14.00 - warsztaty artystyczne dla dzieci - plac przed Muzeum Dzwonów i Fajek.

12.00 - Kiermasz Fajkowy, mnóstwo stoisk z polskimi, niemieckimi i węgierskimi przysmakami.

16:00 - Wielka Parada Fajkarzy.

16.40 - prawdziwa muzyczna uczta - na scenie pojawi się niezwykle energetyczny zespół YELLOW HORSE, zaraz po nich wystąpi Sanocka Młodzieżowa Orkiestra Dęta AVANTI, niesamowity węgierski duet LÁSZLÓ GONDA i ERNÖ BÁDER oraz niemiecka grupa RESET. Gwiazdą wieczoru tegorocznego Święta Fajki będzie zespół KONIEC ŚWIATA.

Wystawa Bohomazy Rybotyckie XXI w.

-

Bohomazy Rybotyckie XXI w.Agnieszka Bieniek-Wydrzyńska - Mistrzyni Tradycji oraz Uczniowie uprzejmie zapraszają na wystawę pod tytułem Bohomazy Rybotyckie XXI w. 

Wystawa jest podsumowaniem programu dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania Kultura Ludowa i Tradycyjna zadanie "Mistrz Tradycji".

Eksponowana będzie ona w dniach od 7 do 17 grudnia 2017 w Szkole Podstawowej w Rybotyczach.

Program Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pn. Kultura ludowa i tradycyjna zadanie „Mistrz tradycji, nazwa własna zadania „Bohomazy rybotyckie w XXI w”.

Zadanie polegało na przekazaniu wiedzy i umiejętności dotyczących tradycyjnego pisania ikon przez "Mistrza tradycji" Agnieszkę Bieniek-Wydrzyńską z Rybotycz.

Celem projektu było nawiązanie do bogatej historii rybotyckich warsztatów pisania ikon, których świetność przypadała na XVIII w. Z końcem XIX w. warsztaty podupadły. Styl w jakim pisane były ikony został określony przez badaczy mianem bohomazów rybotyckich. Na początku XX w. sztuka pisania ikon wśród mieszczan rybotyckich zanikła. Rybotycze jako miasto funkcjonowały do 1934 roku. Aby nawiązać do wielowiekowej tradycji miejscowego ikonopisarstwa uczniowie wzorowali się na autentycznych ikonach. Agnieszka Bieniek – Wydrzyńska wykonała ikonę świętego Onufrego według oryginału znajdującego się w zbiorach MNZP. Proces transmisji dokonywał się na przestrzeni roku kalendarzowego, w sposób naturalny - poprzez terminowanie u Mistrzyni. Działania projektu były dokumentowane i prezentowane są na stronie internetowej projektu zarządzanej przez Muzeum.

Zwieńczeniem projektu jest wystawa wykonanych prac oraz reprodukcji ikon ze zbiorów Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemyślu pochodzących lub nawiązujących do szkoły rybotyckiej.. Program Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Promocja wydawnictwa pokonferencyjnego - Przywrócić pamięci, 150. rocznica urodzin księcia kardynała Adama Stefana Sapiehy

Promocja wydawnictwa pokonferencyjnego15 grudnia 2017 roku w Auli Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie ul. Podzamcze 8 odbyła się promocja wydawnictwa pokonferencyjnego pod tytułem Przywrócić pamięci, 150. rocznica urodzin księcia kardynała Adama Stefana Sapiehy (1867-1951). W wydarzeniu udział wziął Jego Ekscelencja Metropolita Krakowski Arcybiskup Marek Jędraszewski.

Publikacja powstała dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Lanckorońskich.

Zapraszamy również do odwiedzin specjalnie przygotowanej strony internetowej projektu kardynalsapieha.pl

Fotografie: Artur Grzybowski

Przywrócić pamięci. 150 rocznica urodzin księcia kardynała Adama Stefana Sapiehy

-

Książę Kardynał Adam Stefan SapiehaW dniach 13 i 14 maja 2017 roku w murach Muzeum oraz na Zamku w Krasiczynie, odbyły się uroczyste obchody 150 rocznicy urodzin księcia kardynała Adama Stefana Sapiehy. 

Wydarzenie to było okazją do przypomnienia sylwetki jednego z największych hierarchów Kościoła katolickiego w Polsce.

Kardynał Sapieha urodził się w Krasiczynie, naukę i doświadczenie zdobywał m.in. we Lwowie, Krakowie, Rzymie, a biskupem krakowskim był przez 40 lat, od 1911 roku do śmierci w 1951 r.

Cel edukacyjny to przedstawienie historii życia kardynała Sapiehy jako przykładu patriotyzmu i poświęcenia się dla najbardziej potrzebujących, zwłaszcza ofiar dwu wojen światowych.

Cel naukowy to zebranie podczas sesji grupy naukowców, którzy wiele pracy poświęcili na studiowaniu spuścizny po kardynale Sapieże, a podczas sesji naukowej będą mogli przedstawić wyniki swych prac zainteresowanej publiczności, po czym referaty z sesji naukowej zostaną opublikowane w specjalnym jubileuszowym wydawnictwie.

Cel kulturalny w murach Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej zostanie zrealizowany poprzez wystawę, która prezentowana będzie od 13 maja do 2 lipca 2017 r. Na wystawie zaprezentowane będą okazałe obiekty z najważniejszych polskich muzeów, jak np. z Zamku Królewskiego na Wawelu, z Muzeum Katedralnego na Wawelu, z Muzeum Narodowego w Krakowie i wielu innych. Wystawa i sesja naukowa mają stać się także okazją do spotkania Polaków z kraju i zagranicy, wywodzących się z rodów arystokratycznych i mających związki również z rodem Sapiehów. Przez to chcemy popularyzować zasługi wielu rodów książęcych w historii naszej Ojczyzny.

Wystawę można oglądać do 1 lipca 2017 roku.

Więcej szczegółowych informacji o wydarzeniu znajdą Państwo na stronie internetowej kadrynalsapieha.pl.