wernisaż

Hungarikum - sztuka ludowa ludu Matyó

Fragment ekspozycji11 lipca w budynku głównym Muzeum odbyło się otwarcie wystawy etnograficznej Hungarikum - sztuka ludowa Matyó.

Wystawa przygotowana została przez pracowników Herman Ottó Muzeum w Miskolcu.

Kultura ludu Matyó, zamieszkującego okolice miasta Mezőkövesd w północno-wschodniej części Węgier, zaliczana jest do jednego z najbardziej fascynujących zjawisk w etnografii Europy.

Znana jest przede wszystkim ze wspaniale haftowanych strojów, których piękno i unikatowość zostały docenione przez społeczność międzynarodową i w 2012 roku wpisane na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

Wystawa „...szumią knieje...” Z tradycji myśliwskich wczoraj i dzisiaj

"... szumią knieje ..."W sobotę 29 czerwca w budynku głównym Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej odbyło się otwarcie wystawy „...szumią knieje...” Z tradycji myśliwskich wczoraj i dzisiaj.

Ekspozycja ma za zadanie przede wszystkim zaprezentować miejsce jakie tradycje myśliwskie do dzisiaj zajmują w sztuce i kulturze. Stąd, oprócz elementów wyposażenia – strzelby, prochownice, kordelasy, torby myśliwskie, znalazły się obrazy, grafika, rzeźby i wyroby rzemiosła, na których przedstawiono sceny myśliwskie i wizerunki zwierząt. Dopełnieniem ekspozycji są fotografie z polowań i literatura związana z myślistwem, np. przedwojenne egzemplarze „Łowca” – czasopisma zajmującego się różnymi kwestiami związanymi z łowiectwem. Prezentowane eksponaty pochodzą ze zbiorów muzealnych i prywatnych.

Photo Classeur Adama i Jadwigi Czartoryskich

Photo ClasseurUprzejmie informujemy, że jeszcze do końca wakacji w Muzeum Historii Miasta Przemyśla można obejrzeć wystawę fotograficzną Photo Classeur Adama i Jadwigi Czartoryskich przygotowaną przez Barbarę Caillot i Marcina Brzezińskiego. 

Photo Classeur
Adama i Jadwigi Czartoryskich

Wszystkie fotografie i dokumenty z jednej szafy
stały się elementem historycznej układanki.
Barbara Caillot

Adam i Jadwiga ze Stadnickich Czartoryscy należeli do ostatniego pokolenia urodzonego i wychowanego w realiach ziemiańskiego świata, z całą jego obyczajowością i specyfiką, ukształtowaną przez stulecia. Zamęt okresu II wojny i pierwszych lat powojennych położył kres jego istnieniu. Nie oszczędził ani ludzi, ani domów. Ocalało to, co dawnym właścicielom udało się wywieźć w kilku walizkach....

Czartoryscy przekazali rodzinne fotografie swojej wnuczce Barbarze Caillot-Dubus, która w 2010 roku, wspólnie z historykiem Marcinem Brzezińskim, przystąpiła do ich opracowania. Podczas tej pracy odnalazła wspomnienia, dokumenty i stare albumy na negatywy z nieznanymi dotąd zdjęciami. Ich autorką w wielu przypadkach była Jadwiga Czartoryska, która fotografią pasjonowała się od wczesnej młodości. Wykonywała zdjęcia artystyczne, reporterskie, utrwaliła świat dziś już nie istniejący.

Długa podróż Adama i Jadwigi Czartoryskich przez XX wiek rozpoczęła się w Pełkiniach koło Jarosławia i Nawojowej koło Nowego Sącza, a zakończyła w Warszawie. Wystawa, której premiera odbyła się w warszawskim Domu Spotkań z Historią w 2014 roku, powędrowała śladami swoich bohaterów do miejsc związanych z ich życiem.

Ekspozycja stanowi część projektu "Adam i Jadwiga Czartoryscy", w ramach którego w październiku 2013 roku została wydana książka „Adam i Jadwiga Czartoryscy. Fotografie i wspomnienia” oraz powstał film zmontowany z przedwojennych i powojennych nagrań rodzinnych. Wystawa jest kolejnym krokiem przybliżającym historię osób, wywodzących się z dwóch rodów „najjaśniejszej Rzeczypospolitej”, które pozostawiły po sobie jedyne w swoim rodzaju świadectwo – Photo Classeur.

Przemyśl i miasta Rzeczypospolitej w grafikach Abrahama Hogenberga

Abraham Hogenberg, Widok Poznania i Krosna, Civitates orbis terrarum, wyd. Georg Braun, Abraham Hogenberg, t. VI, Kolonia 1617 r., miedzioryt kolorowany w epoce, papier. Kopia pochodzi ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu.5 kwietnia o godzinie 12.00 w Muzeum Historii Miasta Przemyśla Rynek 9 odbył się wernisaż wystawy pod tytułem "Przemyśl i miasta Rzeczypospolitej w grafikach Abrahama Hogenberga".

Na wystawie zaprezentowane zostały grafiki z XVII w. i ich kopie przedstawiające plany i widoki miast Rzeczpospolitej z jej „Złotego wieku”. Zobaczyć tu można między innymi ryciny z szóstego tomu monumentalnego atlasu świata pt. Theatrum praecipuarum totius mundi urbiurti (Przedstawienie wyróżniających się miast całego świata) z wydawnictwa Georga Brauna i abrahama Hogenberga (Kolonia 1617 r.), określanego w skrócie jako Civitates orbis terrarum, z którego pochodzi również najstarszy widok Przemyśla.

Miasta od momentu powstania podlegały różnorodnym czynnikom, które kształtowały ich rozwój, wpływały na kształt, wygląd i na ich formę przestrzenną. Dzięki temu mogą one stać się obrazem zmian jakie zachodziły na przestrzeni wieków nie tylko w urbanistyce, ale również na gruncie gospodarczym, politycznym, społecznym, kulturalnym, religijnym itd. Każde nowe zjawisko, które miało wpływ na społeczeństwo, państwo i naród znajdowało w nich swoje odbicie.

Atlas świata Civitates orbis terrarum był zbiorem map, planów i panoram miast. W całości zawarto 546 sztychów, przedstawiających widoki miast Europy i niektórych ważnych miast Azji, Afryki i Ameryki Łacińskiej. Atlas zawierał siedemnaście widoków miast Rzeczpospolitej, które przedstawione zostały w ostatnim, szóstym tomie Civitates orbis terrarum, zatytułowanym Theatri praecipuarum totus mundi urbium Liber sextus, wydanym w Kolonii w 1618 r. Każda z rycin przedstawiała inne miasto, a na stronie poprzedzającej widok znajdował się jego łaciński opis i charakterystyka.

Wystawa malarstwa Julii Olech-Nowak "...prywatne uniwersalia..."

Julia Olech-Nowak "Say Hello"5 kwietnia w gmachu głównym Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej, pl. Berka Joselewicza 1 odbył się wernisaż wystawy malarstwa Julii Olech-Nowak, Laureatki Nagrody Artystycznej im. Mariana Strońskiego 2017 „…prywatne uniwersalia…”.

Wystawa prezentuje prace laureatki Nagrody Artystycznej im. Mariana Strońskiego z 2017 roku, Julii Olech-Nowak. Trzonem ekspozycji są obrazy najnowsze, kontynuujące nagrodzony w konkursie tryptyk „Łodzie listy piszą”. Tematem powstałego cyklu jest woda i odbijające się w niej niejasne, niedookreślone obrazy. Poruszone lustro staje się abstrakcyjną, wielobarwną kompozycją i tylko fragmenty łodzi czy schematycznie przedstawiona architektura przy krawędziach kompozycji mówią, że jest to wycinek realnego świata. Niejednoznaczność, nieoczywistość i to niedookreślenie są znamienne dla twórczości Julii Olech-Nowak. Jej malarstwo nie ma na celu odtworzenia widzianego świata realistycznie. W swoich obrazach autorka przekazuje emocje, jakie wzbudził w niej fragment widzianego, otaczającego ją świata: rzeczy, ludzie, pejzaże.

Termin wystawy zbiegł się z jubileuszem 30-lecia twórczej działalności autorki, dlatego obok najnowszych prac, artystka pokazuje również wcześniejsze. Chociaż nie jest ekspozycja monograficzną, to poprzez zestawienie obrazów z różnych lat, można zobaczyć, jak bardzo różnorodną artystką jest Julia Olech-Nowak. Jedno się nie zmieniło – inspiracja zwyczajnymi, otaczającymi artystkę przedmiotami, emocjami, które wzbudzają w autorce bliscy ludzie i miejsca.

W twórczości Julii Olech-Nowak wyczuwa się w afirmację życia, zachwyt nadzwyczajną zwyczajnością i niecodziennością codzienności, gdzie przekwitły tulipan staje się kwiatem o pięknych, eleganckich kształtach i bogatych, głębokich barwach i gdzie zaparkowane na ulicy samochody tworzą piękną kompozycję barwnych plam i kształtów.

Po raz kolejny prezentuję zestaw prac, w których przedstawiam świat napotkany, zwyczajny i powszechnie dostępny, taki, który staje na mojej drodze w trakcie codziennych wędrówek. Zwyczajne widoki i sytuacje łowione oczami przechodnia, które jednak w sposób szczególny (zarówno poprzez swoją zwyczajność, jak i poprzez swoją wyjątkowość, spowodowaną wspólnym spotkaniem miejsca i widza) wędrują wraz ze mną, aż stają się bohaterem twórczości. Świat zaprezentowany w moich pracach to świat pokochany od pierwszego wrażenia…

(fragment tekstu Julii Olech-Nowak do wystawy „…prywatne uniwersalia…”)

Katarzyna Winiarska
kuratorka wystawy

Zapomniana Wojna Polsko-Ukraińska 1918-1919

Zapomniana Wojna5 kwietnia 2019 roku mieliśmy zaszczyt gości Państwa w budynku głównym Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej pl. Berka Joselewicza 1 na wernisażu wystawy pod tytułem "Zapomniana Wojna Polsko-Ukraińska 1918 - 1919". 

Zapomniana wojna. Wojna polsko-ukraińska 1918 -1919.

Zapomniana czy nieznana?

To najczęściej zadawane pytanie towarzyszące wystawie jaką od 5 kwietnia możemy oglądać w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej. Myślę, że i jedno i drugie. Trochę zapomniana, ale w bardzo dużym stopniu nieznana. Znana jest w kręgach historyków i specjalistów, w szerszych kręgach społecznych jej znajomość raczej obraca się wokół roku 1918 i to listopada, kiedy z racji święta Odzyskania Niepodległości przypominamy sobie nijako z obowiązku o tych wydarzeniach. 100 rocznica tej wojny zobligowała nas aby o niej przypomnieć i w miarę skromnych możliwości uczynić bardziej znaną. Wzbudzeniu zainteresowania służy, wykonany w skali 1:1 fragment wagonu artyleryjskiego pociągu pancernego „Śmiały”, który stał się najbardziej widocznym akcentem wystawy. Pod względem wielkości na drugim miejscu jest ekspozycja stanowiska karabinu maszynowego Schwarzlose odnosząca się do konkretnej sytuacji: żołnierze 2 Pułku Strzelców Lwowskich w walkach na Persenkówce. Szereg artefaktów ze zbiorów MNZP z zakresu falerystyki np. odznaki poszczególnych odcinków obrony Lwowa z okresu walk listopadowych: Dworzec Główny, Kompania Schramma, itd. mundurów legionowych, broni i wyposażenia wojskowego. Pogłębieniu wiedzy służy bogata część opisowa zgromadzona na ponad trzydziestu planszach. Daje ona ogólną wiedzę na temat konfliktu, akcentując jednocześnie niektóre epizody tej wojny, np. Ochotnicza Legia Kobiet, historia 1 i 2 Pułku Strzelców Lwowskich, Orlęta. Lwowskie Kamienie na Szaniec, Matka i syn o Aleksandrze Zagórskiej i jej synu Jerzym Bitschanie, wszystkie odcinki obrony Lwowa, samochody pancerne tego konfliktu, słonie bojowe tej wojny czyli rzecz o pociągach pancernych, itd. Sporo uwagi poświęcono również lotnictwu tej wojny szczególnie lotniskom Lewandówka i podprzemyskiemu Hureczku. Dwa monitory ukazujące poszczególne epizody wojny dają możliwość spokojnego przyjrzenia się bogatej ikonografii tego konfliktu. Szczególną rolę odgrywa duża, bo 3x4 m mapa Lwowa, która znajduje się na podłodze. Daje to możliwość swoistego spaceru po Lwowie. Zaznaczone są poszczególne odcinki obrony polskiej na terenie miasta oraz najbardziej znane miejsca walk takie jak Persenkówka - reduta śmierci, Góra Stracenia, Lewandówka, Reduta Piłsudskiego, Cytadela, Dyrekcja Kolei, Sejm Krajowy, Szkoła Sienkiewicza, Plac Bema, Szkoła Kadecka, itd. Lwów Semper Fidelis jest jednym z trzech obok Warszawy i Verdun miast uhonorowanych orderem Virtuti Militari. Jego mieszkańcy byli zbiorowym bohaterem tej bratobójczej wojny, która bynajmniej nie zakończyła się w listopadzie. Wtedy zakończył się etap pierwszy trwający od 1 do 22 listopada, zwany był „ruskim miesiącem”. W drugim etapie oddziały ukraińskie przystąpiły do regularnego oblężenia miasta za wszelką cenę dążąc do przerwania linii komunikacyjnej łączącej Lwów z Przemyślem. Trzecim etapem była polska ofensywa, która trwała od kwietnia do lipca 1919 r. Przyniosła ona, zresztą w ciężkich walkach przesunięcie frontu na linię Zbrucza.

Wystawa jest hołdem dla uczestników i ofiar tej wojny. Jest próbą przypomnienia przynajmniej kilku miejsc np. Persenkówki i osób np. Iwo Nałęcz Skałkowskiego, o których niestety pamięć zanikła. W takim mieście jak Przemyśl, którego związki historyczne ze Lwowem zawsze były bardzo mocne pamięć o tej wspólnej przeszłości wydaje się być oczywista. Wydaje nam się, że może ona być również dobrym wstępem do zwiedzania Lwowa w nadchodzącym sezonie urlopowym, wypoczynkowym, wakacyjnym.

Lucjan Fac

Relację z wernisażu wystawy obejrzeć można również na stronie Telewizji Polskiej.

Fragmenty Życia - nowa wystawa w Małej Galerii Fotografii

Adrian Dovha plakat8 marca 2019 roku w Muzeum Historii Miasta odbył się kolejny wernisaż w cyklu Mała Galeria Fotografii. 

Tym razem swój cykl fotografii pod tytułem "Fragmenty Życia" zaprezentowała nam Adriana Dovha.

Adriana Dovha mieszka we Lwowie. Fotografią zajmuje się do dziesięciu lat. Jest członkiem Narodowego Związku Fotografów Ukrainy oraz posiada tytuł Fédération Internationale de l'Art Photographique /Międzynarodowa Federacja Sztuki Fotograficznej/.

Brała udział w następujących wystawach krajowych i międzynarodowych: Salon Fotografii 2010-1013 Lwów, Międzynarodowy Salony Fotografii Artystycznej "Fotovernisazh na Pokrowu” 2012-2016, międzynarodowa wystawa „Potrtet” 2014 Serbia,„Digital Circuit” 2014 USA, International "Konkurs fotograficzny “ISO 2014” Belgia, międzynarodowy konkurs fotografii cyfrowej w Luksemburgu 2014, międzynarodowa objazdowa wystawa fotografii cyfrowej „ICS 2014” USA, Wystawa fotografii "Portret 2014, Serbia, Bułgaria, Międzynarodowy Salon Sztuki Fotograficznej „Karpacki Drag 2014" Ukraina; międzynarodowy konkurs fotograficzny " Lato 2014”, Czarnogóra, międzynarodowa wystawa Vantaa Fotoklub 2014 Finlandia, międzynarodowa wystawa „Fotoforum 2014 Ruzomberok” Słowacja, międzynarodowy salon fotografii cyfrowej „Avon Valley” 2015 Wielka Brytania, Dwie edycje międzynarodowego salonu Fotografii Artystycznej w Kijowie 2013 i 2015, międzynarodowy salon "Tylko jedno zdjęcie" 2013-2017 Polska, międzynarodowa wystawa fotografii „Atlantic” 2016 USA.

Axis Mundi: kapliczki i krzyże przydrożne

Axis Mundi: kapliczki i krzyże przydrożneUprzejmie zapraszamy na otwarcie wystawy fotografii Krzysztofa Ligęzy pod tytułem "Axis Mundi: kapliczki i krzyże przydrożne". Wernisaż odbędzie się 22 lutego 2019 roku o godzinie 18.00 w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9.

Przedmiotem wystawy jest autorski cykl Axis mundi: kapliczki i krzyże przydrożne, który był realizowany w latach 2012-2018. Działania twórcze ukierunkowano w nim na rejestrację aktywności lokalnych społeczności na terenie Małopolski w kontekście zanikającego zwyczaju modlitw przy kapliczkach i krzyżach przydrożnych, które stanowią jeden z najbardziej charakterystycznych elementów polskiego krajobrazu kulturowego.

Wystawa ma charakter multimedialny. Zostaną na niej zaprezentowane fotografie, panoramy 3D oraz nagrania dźwiękowe. Ekspozycji będzie ponadto towarzyszył katalog, w którym zamieszczono krótką przedmowę i wybrane obrazy autora, a także tekst znanego historyka i krytyka sztuki, dra Krzysztofa Jureckiego.

Istotą cyklu jest refleksja nad relacją: człowiek-natura-sacrum. Ważną rolę pełni w nim zagadnienie oddziaływania przestrzeni krajobrazu jako czynnika kształtującego przeżycia duchowe oraz więzy wspólnotowe.

Tradycja modlitw przy obiektach tzw. małej architektury sakralnej ma swoje źródło zarówno w religii chrześcijańskiej, jak i wierzeniach przedchrześcijańskich (miejsca kultowe: święte drzewa i gaje, kamienie, słupy, posągi, antyczne laralie). Z uwagi na jej proweniencję istotna jest topografia przestrzeni. Wizualnej analizie poddano usytuowanie, specyfikę obiektów, wygląd i zachowanie wiernych, a także aspekty zw. z postrzeganiem i odczuwaniem czasu w jego antropologicznym wymiarze (cykliczność i linearność).

Zróżnicowane usytuowanie oraz otoczenie kapliczek i krzyży przywodzą na myśl ideę środka: osi kosmicznej – axis mundi. Pochodzi ona od wybitnego religioznawcy Mircea Eliadego. W rozważaniach nad sakralnym wymiarem czasu i przestrzeni Eliade zwrócił uwagę na wielorakie formy przejawiania się świętości, analizując je w szerokim kontekście antropologicznym (archetypy, mity i symbole). Czym jest „środek świata”? To sfera, w której następuje przemiana chaosu w kosmos – rzeczywistość uporządkowaną. Obszar szczególny, gdzie niebo łączy się z ziemią, wymiar materialny przenika się z duchowym, lokalny z uniwersalnym, a doczesność z wiecznością. Symboliczne „środki świata” objawiają jego świętość, zarazem służą przywracaniu odwiecznych wartości.

Eliade wielokrotnie podkreślał, że ludzka tęsknota za „pełnią bytu” wiąże się z odniesieniem do przestrzeni o wymiarze sakralnym. Tęsknota ta od zarania dziejów nieustannie przejawia się w wielu kulturach i religiach. Najpełniejszy wyraz znajduje w archetypie raju: mitycznym centrum, miejscu zgodnej egzystencji wszystkich stworzeń, pierwotnym w swej harmonii, świętym i naznaczonym bożą obecnością. Ślady toposu tęsknoty za rajem można znaleźć już w wierzeniach ludzi z epoki mezolitu (8 tysięcy lat p. n. e.). Również i chrześcijaństwo jest przepełnione nostalgią za rajem utraconym. Jego bramy otwiera ponownie Chrystus poprzez śmierć na krzyżu, który stał się drzewem żywota.

Krzysztof Ligęza

Rocznik ‘79. Absolwent polonistyki i studium dziennikarskiego, fotograf z wyboru. Od dziecka zafascynowany tym, iż człowiek postrzega przestrzeń w sposób prawdopodobnie niedostępny dla innych stworzeń. W rzeczywistości elektryzuje go najbardziej flirt światłości i świadomości oraz relacja człowiek-natura-sacrum. Najczęściej fotografuje krajobraz jako pole niezwykle otwarte (zarówno fizycznie, jak i semantycznie), ale nie stroni od innych obrazów. Podczas pracy lubi posługiwać się intuicją, nadzieją i wyobraźnią. Inny sprzęt ma dla niego znaczenie tylko wtedy, gdy działa. Czytając słynne zdanie „Są rzeczy na niebie i na ziemi, o których nie śniło się filozofom”, cieszy się, że w XXI w. jest ich nadal mnóstwo.

Autor i uczestnik wystaw indywidualnych oraz zbiorowych w Polsce i za granicą. Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP (2018). Laureat wyróżnień w m.in. International Photography Awards, Los Angeles, USA (edycja 2013, 2012 i 2011), Prix de la Photographie, Paryż (2012), Landscape Photographer of the Year (Londyn, 2010); Wanderlust Travel Photo of the Year (Londyn, 2010).

Wystawę i katalog zrealizowano w ramach stypendium z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy wsparciu: Powiatu Nowosądeckiego, Firmy Vidok, Firmy Liszka, partnera handlowego Firmy Vidok oraz Firmy APA Polska.

Partnerami projektu są: Muzeum Dwory Karwacjanów I Gładyszów w Gorlicach, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej w Przemyślu i Instytut Polski w Bratysławie.

Damy i Dżentelmeni - fotografie ze zbiorów Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej

Damy i DżentelmeniDnia 14 lutego w Muzeum Historii Miasta Przemyśl, w Atelier Bernarda Hennera odbył się wernisaż wystawy "Damy i Dżentelmeni - fotografie ze zbiorów Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej". 

Jest to już czwarta z kolei wystawa poświęcona starej fotografii. Tym razem tematem są portrety par i zdjęcia ślubne od 2 poł. XIX do 30. XX wieku, wykonane w przemyskich pracowniach fotograficznych i nie tylko.

Na wystawie można zrobić sobie zdjęcie w starym stylu.

Witold Maślanka - Z bliska

Witold Maślanka - Z bliska11 stycznia 2019 roku w Muzeum Historii Miasta Przemyśla odbył się wernisaż wystawy prac fotograficznych Witolda Maślanki pod tytułem Z bliska.

Wystawa inauguruje kolejny rok istnienia Małej Galerii Fotografii, w której co miesiąc pokazujemy prace artystów fotografików z Polski i zagranicy.

Witold Maślanka - mieszka w Przemyślu. Lubi fotografować. W swojej pasji wykorzystuje różny sprzęt i różne materiały - od negatywów i slajdów do matryc cyfrowych. Najbardziej interesuje go fotografia przyrodnicza choć w jego dorobku znaleźć można również fotografie pejzażowe oraz ukazujące piękno otaczającej nas architektury.

Wszystkim zainteresowanym polecamy również stronę www Artysty.