Muzeum Historii Miasta Przemyśla

Europejskie Dni Dziedzictwa 2018

W 2018 roku świętujemy setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Ten niezwykle ważny jubileusz jest również motywem przewodnim 26. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa, która w dniu 15 września 2018 r. w MNZP odbędzie się pod hasłem „Niepodległa dla wszystkich”. Chcielibyśmy przypomnieć społeczeństwu dorobek długotrwałego procesu dziejowego, w który zaangażowało się wiele wybitnych postaci i całe zastępy zwykłych. Poprzez obchody EDD chcemy nauczyć mieszkańców odczytywania w zabytkach – niemych świadkach historii – dziejów tych ludzi i ich spuścizny, uzmysłowić jak wiele obiektów ma związek z procesem odzyskiwania wolności i suwerenności. Ta edycja to również szansa na zbudowanie wspólnoty, lekcję patriotyzmu i pokazanie złożonych, wielokulturowych dziejów naszego kraju. Okazja do przywołania pamięci i szacunku dla tych, którzy za Niepodległą oddali życie. Wierzymy, że poznanie i zrozumienie różnorodnego dziedzictwa w kontekście historycznym i społecznym, to lepsze zrozumienie społeczeństwa, w którym żyjemy.

Rok 2018 to również Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego. Jego obchody będą okazją do podkreślenia znaczenia kultury europejskiej i przypomnienia o wspólnych wartościach.

In statu nascendiWystawa „In statu nascendi. Przemyśl 1918 – pierwsze dni wolności” została zorganizowana w ramach dorocznych Europejskich Dni Dziedzictwa Kulturowego z odniesieniem do 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Celem wystawy jest ukazanie życia w Przemyślu w ostatnim kwartale 1918 roku, roku jakże ważnego dla historii Polski, Ukrainy i lokalnej społeczności żydowskiej. Autorzy pokazują miasto poprzez wycinki z prasy wydawanej w owym czasie w Przemyślu, mieście trzech narodów: Polaków, Ukraińców i Żydów. Każda z nacji realizowała i propagowała swe aspiracje także za pośrednictwem gazet.

Pod koniec 1918 roku w Przemyślu ukazywały się: „Ziemia Przemyska” (adresowana do zachowawczych kręgów polskich), „Nowy Głos Przemyski” (gazeta wydawana w języku polskim, lecz w dużej mierze tworzona przez inteligencję żydowską i kierowana do lewicowych i liberalnych kręgów żydowskich, polskich i ukraińskich) i dwie gazety ukraińskie „Dolia” i „Wolia”. Skromna liczba tytułów (tylko cztery) wynikała z trudności spowodowanych wojną. Autorzy wystawy za pośrednictwem wyboru wycinków prasowych pokazują, jak rodziła się wolność, jak bardzo był to czas trudny, tragiczny, patetyczny i zły – bolesny a czasem wesoły, czas, w którym wielkie ideały, bohaterskie czyny przeplatały się z małością, rozrywką, głodem i cierpieniem. Kiedy na jednej ulicy ginęli młodzi bojownicy, a na innej wznawiała działalność szkoła tańca, kiedy rozlegały się salwy karabinowe, a przemyska matrona poszukiwała „służącej do wszystkiego”. Kiedy bawiono się w kawiarniach, a uczniowie oddawali życie za wolność.

Dla Polaków był to czas szansy na odzyskanie po zaborach utraconego niegdyś bytu państwowego, dla Ukraińców – dni, w których pojawiła się po raz pierwszy w dziejach możliwość uzyskania własnej, wyśnionej i wymarzonej państwowości, dla Żydów – czas zaistnienia jako szanowani ludzie – świadomi praw i obowiązków obywatelskich.

W Przemyślu ścierały się aspiracje i plany trzech narodowości, szukano i – nie szukano – punktów stycznych, linie łączące zbiegały się i oddalały. Był to czas walki, bohaterstwa i nienawiści, szlachetności i nikczemności, gdy nikt nie wiedział, czy na pewno z przemyskiego tygla narodowościowego wyniknie sensowny byt. Austrię, tak miłą sercom wielu mieszkańców Galicji, ulica określała jako „nieboszczkę”. Upadał stary porządek, Dominował chaos, rzeczywistość była in statu nascendi.

Ostatni kwartał 1918 roku to dla przemyślan okres, który na wiele lat stał się ważną treścią. Wtedy nie tylko kończyła się Wielka Wojna, ale w pierwszej połowie listopada rozgorzał konflikt polsko-ukraiński, w którym także tragicznym uczestnikiem stała się ludność żydowska. Ten czas, ta krótka, trzymiesięczna epopeja to nasze – przemyślan – dziedzictwo – dobre i złe, pełne chwały i mierności, heroizmu, szczerości, patosu, marzeń – tych zrealizowanych i tych, które uleciały w nicość. To ważna część historii, to dziedzictwo naszej społeczności, które mówią o nas, uczą i – wzywają, by iść ku nowym, dobrym horyzontom.

Projekt przygotowany przez Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej zatytułowany "Pamięć" składa się z dwóch wystaw. Jedna z nich, prezentowana w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, oddziale Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej to kalejdoskopowo przedstawione wydarzenia z ostatnich 100 lat. Prezentacja ta ma przypomnieć historię ludzi i przemian zachodzących w najbliższej nam przestrzeni.

Wieczór przy lutni

Antoni PilchPłomyki świec pełgają po sklepieniu salonu
odbijają się w ceglanej posadzce;
płyną dawne pieśni – dworskie i ludowe.
Zapraszamy do nas. Zapraszamy do wypoczynku i spotkania z tradycją.

 

Te słowa witają gości Dworu w Wysokiej, którego gospodarzem jest Antoni Pilch, urodzony w Przemyślu muzyk lutnista. Więc dlaczego nie mają zaprosić także nas na koncert wybranych pieśni ruskich, staropolskich i żydowskich, które zabrzmią we wnętrzach salonu przemyskiego muzeum?

Wieczór przy lutni, który odbędzie się we wnętrzach Salonu w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9, w piątek 7 września o godz. 18:00. Wstęp wolny.

Fotografie pochodzą z występu Antoniego Pilcha i Julii Doszny 3 sierpnia br. W Muzeum Historii Miasta Przemyśla. Fot. Marcin Marynowski

Bohdan Svidruk - On the street

On the street - Bohdan SvidrukJan Jarosz - Dyrektor Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej oraz komisarz wystawy - Jacek Szwic, zapraszają na otwarcie wystawy Bohdana Svidruka on the street.

Wernisaż odbędzie się 24 sierpnia 2018 roku o godzinie 18.00 w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9. Wystawa jest kolejną odsłoną Małej Galerii Fotografii, w której co miesiąc przedstawiamy prace artystów fotografików z Europy Środkowej.

Wieczór przy lutni

Wieczór przy lutniWyśpiewać tajemnicę tego krajobrazu, gór, lasów i rzeki.

Wyłowić z przeszłości, z krainy dzieciństwa te brzmienia, rozmowy, kolory, które tak niepowtarzalnie młode lata barwiły…

Klucz dał nam Kolberg; otwieramy drzwi do tego świata, do naszego wnętrza – niech zaśpiewa serce.

Te słowa zapisane są na obwolucie płyty Julii Doszny i Antoniego Pilcha „Kolbergowskie pejzaże znad Sanu”, którą nasi Goście nagrali w Dworze w Wysokiej w sierpniu 2014 roku.

3 sierpnia 2018 roku w Muzeum Historii Miasta Przemyśla odbył się Wieczór przy lutni. Dawne pieśni naszego regionu zagrał Antoni Pilch, w towarzystwie Julii Doszny, pieśniarki łemkowskiej.

Antoni Pilch – urodzony w Przemyślu muzyk lutnista, gospodarz Dworu w Wysokiej. Posiada dyplom Akademii Muzycznej w Krakowie, a także dyplom Associate to The Royal College of Music po studiach w The Early Music Centre w Londynie.

Julia Doszna – pieśniarka łemkowska, pochodzi z Bielanki (pow. Gorlicki), która jest jednym z wielu skupisk łemkowskich w Beskidzie Niskim. Posiada tytuł Zasłużonej Pieśniarki Ukrainy, nadany jej przez prezydenta Ukrainy.

Fotografie pochodzą z okładki płyty Julii Doszny i Antoniego Pilcha „Kolbergowskie pejzaże znad Sanu”

Ceramika i Szkło nowa wystawa w Muzeum Historii Miasta Przemyśla

M.Witkiewicz26 lipca 2018 roku w Muzeum Historii Miasta Przemyśla odbył się wernisaż wystawy Maria Witkiewicz 1934 - 2016 Ceramika i Szkło. Ekspozycję będzie można zwiedzać do końca września bieżącego roku.

Wśród przemyskich twórców, obok nazwisk znanych jak choćby Marian Stroński, są sylwetki pozostające w cieniu. Być może dzieje się tak, ponieważ osoby te odeszły niedawno i pamiętamy je bardziej jako znajomych, związanych z codziennymi, zwykłymi wydarzeniami, niż jako artystów. To czas pozwala spojrzeć na ich życie i dorobek z dystansem, wyostrza to, co najistotniejsze i najcenniejsze.

Statutowym obowiązkiem Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej jest zachowanie pamięci o lokalnych twórcach przez gromadzenie i udostępnianie zwiedzającym tego, co po nich ocalało.

Takim wizualnym przypomnieniem była w 2006 roku wystawa i wydawnictwo Biografie spóźnione: Krystyna Rokowska (1940-2004). Na początku 2016 roku żegnaliśmy wystawą malarza, Wiesława Wodnickiego (Nieskończona pieśń o człowieku. Pamięci Wiesława Wodnickiego (1943-2016)).

W tym roku pragniemy przypomnieć przemyskim odbiorcom Marię Witkiewicz. Urodziła się 27 sierpnia 1934 roku w Poznaniu. Edukację artystyczną rozpoczęła w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Częstochowie. Była absolwentką Wydziału Ceramiki Państwowej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Przez lata pracowała jako nauczycielka wychowania plastycznego, najpierw w liceach wrocławskich, a po przyjeździe do Przemyśla w latach 60. XX wieku, w Zasadniczej Szkole Zawodowej CZSP (Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy), od 1977 roku – w I Liceum Ogólnokształcącym, a w latach 1979 – 1994 w Liceum Plastycznym w Jarosławiu.

Była członkiem Oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków w Przemyślu i Wojewódzkiej Rady Plastyki przy Wojewodzie Przemyskim. Została uhonorowana odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” i odznaką „Zasłużona dla Województwa Przemyskiego”. W 1972 r. otrzymała stypendium twórcze rządu włoskiego.

Wykonywała projekty okładek książek, druków ulotnych, malarstwa ściennego, wyposażenia wnętrz. Tworzyła ceramikę. Zajmowała się również malarstwem, rysunkiem i grafiką.

Uczestniczyła w konkursach oraz wystawach w Polsce i za granicą (Faenza, Lwów). Swój dorobek zaprezentowała na wystawach indywidualnych w Przemyślu (1967) i w Rzeszowie (1968).

Maria Witkiewicz odeszła 2 lipca 2016 roku. Pochowana została na Cmentarzu Głównym przy ul. Słowackiego w Przemyślu.

Była postacią niezwykle barwną, aktywną społecznie i artystycznie na wielu polach, pedagogiem szczerze oddanym swojej pracy.

Wystawa skupia się tylko na jednej z dziedzin działalności artystycznej Marii Witkiewicz, związanej bezpośrednio z kierunkiem studiów, które ukończyła – na ceramice i szkle. Tworzyła zarówno naczynia użytkowe (flakony, misy), jak również elementy dekoracyjne. Prezentowane prace ukazują, z jaką otwartością artystka podchodziła do materii, w której pracowała, prezentują różnorodność form i faktur. Obok obłych, organicznych kształtów, widzimy nowoczesne, proste, geometryczne wzory. Gładkie, lśniące, szkliwione powierzchnie jednych przedmiotów kontrastują z szorstką, matową materią innych.

To tylko mała część dorobku Marii Witkiewicz. Wystawa jest pierwszym krokiem ku większej, wzbogaconej wydawnictwem ekspozycji monograficznej.

Katarzyna Winiarska

Koncert pieśni staropolskich i innych dawnych utworów granych na lutni

Antoni PilchPomyśl o wieczorze
W staropolskim dworze:
Będzie lutnia, wino
I pieśni popłyną;
Miód, piwo, orzechy
– Dla Twojej uciechy.

Tymi słowami nasz Gość – muzyk lutnista Antoni Pilch zaprasza na koncerty w Dworze w Wysokiej, którego gospodarzem jest od wielu lat. Tymczasem Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej równie serdecznie zaprasza na koncert pieśni staropolskich i innych dawnych utworów granych na lutni, we wnętrzach Salonu w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9, 6 lipca o godz. 18:00. Wstęp wolny.

Będzie to już czwarte spotkanie, które poprowadzi Antoni Pilch. Wśród utworów, które będziemy mogli posłuchać w jego wykonaniu, znajdą się psalmy, madrygały, kanony, pieśni pochodzące z tradycji polskiej, ruskiej i żydowskiej.

Antoni Pilch – urodzony w Przemyślu muzyk lutnista, gospodarz Dworu w Wysokiej. Posiada dyplom Akademii Muzycznej w Krakowie, a także dyplom Associate to The Royal College of Music po studiach w The Early Music Centre w Londynie.

Godziny otwarcia Muzeum w okresie wakacyjnym

Uprzejmie informujemy, że w okresie wakacyjnym (od 1 lipca do 31 sierpnia 2018 roku) Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej oraz jego oddziały Muzeum Dzwonów i Fajek oraz Muzeum Historii Miasta Przemyśla będą czynne od wtorku do soboty w godzinach od 10.30 do 18.00. Godziny otwarcia w niedzielę nie ulegają zmianie. 

Serdecznie zapraszamy do zwiedzania.

Z archiwum fotoreportera - Wołodymyr Dubas w Małej Galerii Fotografii

Z archiwum fotoreportera - Wołodymyr Dubas w Małej Galerii Fotografii22 czerwca 2018 roku w Małej Galerii Fotografii Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9 odbył się wernisaż wystawy fotografii Wołodymyra Dubasa pod tytułem Z archiwum fotoreportera.

Wołodymyr Dubas fotografią zajmuje się od początku lat sześćdziesiątych. W 1969 roku ukończył wydział druku fotograficznego Politechniki Lwowskiej. Od 1968 roku członek Lwowskiego Ludowego Klubu Fotograficznego "Karpaty". Od 1971 do 2017 roku, jako fotoreporter pracował w lwowskich gazetach. Od 50 lat aktywnie uczestniczy w różnych konkursach fotograficznych i salonach fotograficznych na Ukrainie i za granicą. Fotografie Dubasa były eksponowane w 50 krajach świata. Brał udział w ponad 300 międzynarodowych wystawach i salonach fotograficznych pod patronatem FIAP (Międzynarodowa Federacja Sztuki Fotograficznej), której jest honorowym członkiem. Wołodymyr Dubas jest członkiem Narodowego Związku Artystów Fotografików Ukrainy i przewodniczącym Lwowskiego Związku Artystów Fotografików.

Wieczór przy lutni

Antoni Pilch (fot. Jacek Szwic)W piątek 15 czerwca mieliśmy kolejną okazję zapoznania się z muzyką Antoniego Pilcha - zaprzyjaźnionego z Muzeum muzyka lutnisty, dzięki któremu mogliśmy ponownie przenieść się w czasy staropolskie i posłuchać pięknej muzyki okraszonej ciekawymi komentarzami naszego Gościa. Antoni Pilch zagrał i zaśpiewał dla nas psalmy, madrygały, kanony, pieśni pochodzące z tradycji polskiej, ruskiej i żydowskiej.

Poprzednio gościliśmy tego artystę 4 maja oraz podczas Nocy Muzeów 19 maja br. Jego koncerty bardzo spodobały się publiczności.

Antoni Pilch urodzony w Przemyślu muzyk lutnista, gospodarz Dworu w Wysokiej.