wystawa czasowa

Pamięć - Europejskie Dni Dziedzictwa 2018

Muzeum Historii Miasta PrzemyślaMiejsce eksponowania: Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9 - II piętro od strony Dziedzińca Wewnętrznego.

W 2018 roku świętujemy setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Ten niezwykle ważny jubileusz jest również motywem przewodnim 26. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa, która w dniu 15 września 2018 r. w MNZP odbędzie się pod hasłem „Niepodległa dla wszystkich”.

On The Street

Muzeum Historii Miasta PrzemyślaMiejsce eksponowania: Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9 - parter - Mała Sień.

Od 24 sierpnia 2018 roku w Małej Galerii Fotografii Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9 oglądać można wystawę fotografii Bohdana Svidruka pod tytułem On The Street.

Tajemniczy Stary Album

Muzeum Historii Miasta PrzemyślaMiejsce eksponowania: Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9 - I piętro - Atelier B. Hennera.

Od dnia 15 września w atelier fotograficznym Muzeum Historii Miasta Przemyśla można zwiedzać wystawę pod tytułem "Tajemniczy Stary Album". Prezentowana ekspozycja zawiera w sobie zagadkę, której być może bez Państwa pomocy muzealnicy nie będą w stanie wyjaśnić.

Tajemniczy Stary Album

-

Od dnia 15 września w atelier fotograficznym Muzeum Historii Miasta Przemyśla można zwiedzać wystawę pod tytułem "Tajemniczy Stary Album". Prezentowana ekspozycja zawiera w sobie zagadkę, której być może bez Państwa pomocy muzealnicy nie będą w stanie wyjaśnić.

Tajemniczy Stary Album

Tajemniczy Stary AlbumZadzwonił telefon. Odebrałam.

– Czy pani pracuje w Muzeum?

– Tak…

– Czy mogę do pani teraz przyjechać, bo bardzo chcę pani coś pokazać. To bardzo tajemnicza rzecz, która od wojny jest w moim domu. Powinna pani to zobaczyć, mam tę rzecz przy sobie, czy można przyjechać dzisiaj? Nawet już teraz?

– To proszę przyjechać…

I wytłumaczyłam, jak do mnie dojechać.

Było późne jesienne popołudnie, prawie wieczór. Zadzwoniono do drzwi. W foliowej torbie przyniesiono mi stary album ze starymi fotografiami. Bardzo starymi. Same fotografie portretowe, powkładane w specjalnie miejsca wycięte w grubych kartach. A karty o złoconych brzegach. Sam album bardzo zniszczony. Widać, że najpierw był szanowany – starannie dobrano i ułożono w nim zdjęcia, ale potem chyba władały nim wichry i burze... W albumie fotografie małe typu carte de visite i nieco większe, o formacie gabinetowym. Wszystkie w kolorze sepii; twarze kobiet i mężczyzn w różnym wieku, małe figurki upozowanych dzieci... Większość z fotografii powstała w latach 70. i 80. XIX wieku, a żadna nie później niż w 1895 roku. Ubiory osób na fotografiach o tym świadczyły: kobiety przeważnie w sukniach z tiurniurą, mężczyźni w surdutach i sztuczkowych spodniach lub w spodniach z lampasami. Kobiece gorsy niekiedy ozdobione biżuterią z okresu żałoby narodowej po powstaniu styczniowym...

Na odwrociach kartoników winietki fotograficznych ateliers z różnych miast – począwszy od szwajcarskiego uzdrowiska Yverdon, Drezna, Wiednia poprzez Kraków, Warszawę, Lwów... na Odessie, Petersburgu i Kamieńcu Podolskim kończąc...

– Album wcześniej nie należał do mojej rodziny. Został znaleziony w czasie wojny na drodze w... (tu padła nazwa miejscowości). Jego właściciele prawdopodobnie musieli nagle uciekać i go zgubili. Proszę przez jakiś czas zatrzymać album u siebie i zapytać muzealników, czy rozpoznają kogoś na tych zdjęciach. Może będzie można album zwrócić rodzinie rozpoznanych osób. Mają Państwo w muzeum kontakty z tyloma osobami... Może ktoś rozpozna swoich pra... pradziadków. Za jakiś czas – może dwa, trzy tygodnie – zadzwonię do pani i się dowiem, co z albumem. Jeśli nikt się nie zgłosi, to zobaczymy, co dalej z nim robić.

– Dobrze. Zapytam.

– To się cieszę. Podam pani jeszcze numer mojego telefonu i moje nazwisko...

To wszystko wydarzyło się przed dwudziestoma laty. Osoba, która owego wieczoru przyniosła do mnie album, nigdy już nie zadzwoniła, ani nie przyszła. A ja zagubiłam gdzieś karteczkę, na której zapisałam jej imię, nazwisko i numer stacjonarnego telefonu, bo była to jeszcze epoka właściwie „przedkomórkowa”... A album – Tajemniczy Stary Album – czekał do teraz w mojej szafie na to, aby ktoś się zachwycił pięknem albuminowych fotografii, które w sobie skrywał.

Ta wystawa w zrekonstruowanym Atelier Hennera jest pierwszą prezentacją zdjęć z Tajemniczego Starego Albumu. Jest także apelem do osoby, która ten Tajemniczy Stary Album powierzyła wówczas mojej opiece: PROSZĘ SIĘ ZGŁOSIĆ i postanowić o losach albumu. Proszę się zgłosić najlepiej do końca tego, 2018 roku. Przypomnimy sobie szczegóły owego spotkania sprzed dwudziestu lat i wspólnie ustalimy, co dalej robić. Tajemniczy Stary Album i jego unikatowe fotografie nie są moją własnością. Myślę jednak, że jeśli mój apel pozostanie bez echa, oddam ten Tajemniczy Stary Album w depozyt przemyskiemu muzeum. Bo nie powinien leżeć w mojej szafie.

Oglądającym wystawę życzę wielu zachwytów i wzruszeń pięknem i prawdą utrwalonymi w fotograficznych kadrach.

Marta Trojanowska

*****

kurator wystawy: Marta Trojanowska

opieka konserwatorska: Brygida Busz, Błażej Szyszkowski

plakat: Michał Krzemiński

współpraca: Maria Kaznowska, Irena Mazurkiewicz, Michał Krzemiński, Marek Grygowicz, Natalia Telesz

Europejskie Dni Dziedzictwa 2018

W 2018 roku świętujemy setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Ten niezwykle ważny jubileusz jest również motywem przewodnim 26. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa, która w dniu 15 września 2018 r. w MNZP odbędzie się pod hasłem „Niepodległa dla wszystkich”. Chcielibyśmy przypomnieć społeczeństwu dorobek długotrwałego procesu dziejowego, w który zaangażowało się wiele wybitnych postaci i całe zastępy zwykłych. Poprzez obchody EDD chcemy nauczyć mieszkańców odczytywania w zabytkach – niemych świadkach historii – dziejów tych ludzi i ich spuścizny, uzmysłowić jak wiele obiektów ma związek z procesem odzyskiwania wolności i suwerenności. Ta edycja to również szansa na zbudowanie wspólnoty, lekcję patriotyzmu i pokazanie złożonych, wielokulturowych dziejów naszego kraju. Okazja do przywołania pamięci i szacunku dla tych, którzy za Niepodległą oddali życie. Wierzymy, że poznanie i zrozumienie różnorodnego dziedzictwa w kontekście historycznym i społecznym, to lepsze zrozumienie społeczeństwa, w którym żyjemy.

Rok 2018 to również Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego. Jego obchody będą okazją do podkreślenia znaczenia kultury europejskiej i przypomnienia o wspólnych wartościach.

In statu nascendiWystawa „In statu nascendi. Przemyśl 1918 – pierwsze dni wolności” została zorganizowana w ramach dorocznych Europejskich Dni Dziedzictwa Kulturowego z odniesieniem do 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Celem wystawy jest ukazanie życia w Przemyślu w ostatnim kwartale 1918 roku, roku jakże ważnego dla historii Polski, Ukrainy i lokalnej społeczności żydowskiej. Autorzy pokazują miasto poprzez wycinki z prasy wydawanej w owym czasie w Przemyślu, mieście trzech narodów: Polaków, Ukraińców i Żydów. Każda z nacji realizowała i propagowała swe aspiracje także za pośrednictwem gazet.

Pod koniec 1918 roku w Przemyślu ukazywały się: „Ziemia Przemyska” (adresowana do zachowawczych kręgów polskich), „Nowy Głos Przemyski” (gazeta wydawana w języku polskim, lecz w dużej mierze tworzona przez inteligencję żydowską i kierowana do lewicowych i liberalnych kręgów żydowskich, polskich i ukraińskich) i dwie gazety ukraińskie „Dolia” i „Wolia”. Skromna liczba tytułów (tylko cztery) wynikała z trudności spowodowanych wojną. Autorzy wystawy za pośrednictwem wyboru wycinków prasowych pokazują, jak rodziła się wolność, jak bardzo był to czas trudny, tragiczny, patetyczny i zły – bolesny a czasem wesoły, czas, w którym wielkie ideały, bohaterskie czyny przeplatały się z małością, rozrywką, głodem i cierpieniem. Kiedy na jednej ulicy ginęli młodzi bojownicy, a na innej wznawiała działalność szkoła tańca, kiedy rozlegały się salwy karabinowe, a przemyska matrona poszukiwała „służącej do wszystkiego”. Kiedy bawiono się w kawiarniach, a uczniowie oddawali życie za wolność.

Dla Polaków był to czas szansy na odzyskanie po zaborach utraconego niegdyś bytu państwowego, dla Ukraińców – dni, w których pojawiła się po raz pierwszy w dziejach możliwość uzyskania własnej, wyśnionej i wymarzonej państwowości, dla Żydów – czas zaistnienia jako szanowani ludzie – świadomi praw i obowiązków obywatelskich.

W Przemyślu ścierały się aspiracje i plany trzech narodowości, szukano i – nie szukano – punktów stycznych, linie łączące zbiegały się i oddalały. Był to czas walki, bohaterstwa i nienawiści, szlachetności i nikczemności, gdy nikt nie wiedział, czy na pewno z przemyskiego tygla narodowościowego wyniknie sensowny byt. Austrię, tak miłą sercom wielu mieszkańców Galicji, ulica określała jako „nieboszczkę”. Upadał stary porządek, Dominował chaos, rzeczywistość była in statu nascendi.

Ostatni kwartał 1918 roku to dla przemyślan okres, który na wiele lat stał się ważną treścią. Wtedy nie tylko kończyła się Wielka Wojna, ale w pierwszej połowie listopada rozgorzał konflikt polsko-ukraiński, w którym także tragicznym uczestnikiem stała się ludność żydowska. Ten czas, ta krótka, trzymiesięczna epopeja to nasze – przemyślan – dziedzictwo – dobre i złe, pełne chwały i mierności, heroizmu, szczerości, patosu, marzeń – tych zrealizowanych i tych, które uleciały w nicość. To ważna część historii, to dziedzictwo naszej społeczności, które mówią o nas, uczą i – wzywają, by iść ku nowym, dobrym horyzontom.

Projekt przygotowany przez Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej zatytułowany "Pamięć" składa się z dwóch wystaw. Jedna z nich, prezentowana w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, oddziale Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej to kalejdoskopowo przedstawione wydarzenia z ostatnich 100 lat. Prezentacja ta ma przypomnieć historię ludzi i przemian zachodzących w najbliższej nam przestrzeni.

Bohdan Svidruk - On the street

On the street - Bohdan SvidrukJan Jarosz - Dyrektor Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej oraz komisarz wystawy - Jacek Szwic, zapraszają na otwarcie wystawy Bohdana Svidruka on the street.

Wernisaż odbędzie się 24 sierpnia 2018 roku o godzinie 18.00 w Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Rynek 9. Wystawa jest kolejną odsłoną Małej Galerii Fotografii, w której co miesiąc przedstawiamy prace artystów fotografików z Europy Środkowej.

Za walkę o niepodległość Ziemi Przemyskiej - odznaczeni "Gwiazdą Przemyśla"

-

Za walkę o niepodległość Ziemi Przemyskiej - odznaczeni "Gwiazdą Przemyśla"Towarzystwo Przyjaciół Przemyśla i Regionu oraz Muzeum Ziemi Przemyskiej w Przemyślu serdecznie zapraszają na otwarcie wystawy plenerowej pod tytułem Za walkę o niepodległość Ziemi Przemyskiej - odznaczeni "Gwiazdą Przemyśla". Wernisaż odbędzie się 12 sierpnia 2018 roku o godzinie 17.00 na Rynku.

W programie:

  • wręczenie nagród wyróżnionym uczestnikom konkursu historycznego;
  • koncert piosenek niepodległościowych w wykonaniu 21 Przemyskiej Drużyny Harcerskiej.